Qmimin Nobel për Mjekësi këtë vit e fituan tre shkencëtarë amerikanë.

Tre shkencëtarë amerikanë u nderuan me çmimin Nobel në mjekësi për zbulimin se si kromozonet shtohen dhe mbrohen. Puna e tyre hedh dritë mbi kancerin dhe procesin e plakjes.

Elizabeth Helen Blackburn e universitetit të Kalifornisë në San Francisko, Carol Greider pranë shkollës mjekësore të Harvardit dhe Jack William Szostak i universitetit Xhons Hopkins ndajnë këtë vit çmimin Nobel për Mjekësi. Anëtari i Komisionit Nobel, Rune Toftgard thotë se të tre shkencëtarët u nderuan për punën e tyre në vitet 1980 që zbuloi se si kromozonet mbrojnë veten nga shkatërrimi kur qelizat ndahen
“Ata e morrën çmimin Nobel për zbulimin e telomeres dhe enzimës telomerase dhe si ato mbrojnë kromozonet”.

Telomeret janë struktura në fund të kromozoneve që shpesh krahasohen me pjesëzën plastike në fund të lidhëses së këpucëve që parandalon shthurrjen e lidhëses. Enzima që krijon telomeres quhet telomerase.
Profesor Toftgard thotë se funksioni i telomeres është jashtëzakonisht i rëndësishëm për të kuptuar se në ç’mëntyrë materiali gjenetik kopjohet dhe ruhet.
“Të gjitha gjenet kodohen nga ADN-ja dhe ADN-ja është e pranishme në kromozonet në bërthamën e qelizës dhe telomeres që janë pjesa fundore e kromozoneve dhe kanë një funksion të rëndësishëm për të mbrojtur kromozonet dhe t’i mirëmbajnë ato".

Kërkimet e tre shkencëtarëve amerikanë, kanë hedhur dritë të re mbi shkaktarët e sëmundjeve dhe kanë hapur rrugët për zhvillimin e terapive të reja. Për shembull, disa kërkime lënë të kuptohet se qelizat e kancerit përdorin enzymë telomerase për rritjen e tyre të pakëntrollueshme. Disa shkencëtarë tani po studiojnë nëse barnat që bllokojnpë enzymën mund të luftojnë kancerin.

Elizabeth Blakbërn u tha gazetarëve se ajo ishte zgjuar në orën 2 të mëngjesit kur dëgjoi lajmin se kishte fituar çmimin Nobel. Ajo thotë se çmimet gjithmonë janë të mira dhe është kënaqësi që e ndan këtë çmim me kolegët Greider dhe Szostak. Të tre shkencëtarët do të ndajnë edhe shumën prej 1.4 milionë dollarësh që shoqëron çmimin Nobel.

2009 - Elizabeth H. Blackburn, Carol W. Greider, Jack W. Szostak
2008 - Harald zur Hausen, Françoise Barré-Sinoussi, Luc Montagnier
2007 - Mario R. Capecchi, Sir Martin J. Evans, Oliver Smithies
2006 - Andrew Z. Fire, Craig C. Mello
2005 - Barry J. Marshall, J. Robin Warren
2004 - Richard Axel, Linda B. Buck
2003 - Paul C. Lauterbur, Sir Peter Mansfield
2002 - Sydney Brenner, H. Robert Horvitz, John E. Sulston
2001 - Leland H. Hartwell, Tim Hunt, Sir Paul Nurse
2000 - Arvid Carlsson, Paul Greengard, Eric R. Kandel
1999 - Günter Blobel
1998 - Robert F. Furchgott, Louis J. Ignarro, Ferid Murad
1997 - Stanley B. Prusiner
1996 - Peter C. Doherty, Rolf M. Zinkernagel
1995 - Edward B. Lewis, Christiane Nüsslein-Volhard, Eric F. Wieschaus
1994 - Alfred G. Gilman, Martin Rodbell
1993 - Richard J. Roberts, Phillip A. Sharp
1992 - Edmond H. Fischer, Edwin G. Krebs
1991 - Erwin Neher, Bert Sakmann
1990 - Joseph E. Murray, E. Donnall Thomas
1989 - J. Michael Bishop, Harold E. Varmus
1988 - Sir James W. Black, Gertrude B. Elion, George H. Hitchings
1987 - Susumu Tonegawa
1986 - Stanley Cohen, Rita Levi-Montalcini
1985 - Michael S. Brown, Joseph L. Goldstein
1984 - Niels K. Jerne, Georges J.F. Köhler, César Milstein
1983 - Barbara McClintock
1982 - Sune K. Bergström, Bengt I. Samuelsson, John R. Vane
1981 - Roger W. Sperry, David H. Hubel, Torsten N. Wiesel
1980 - Baruj Benacerraf, Jean Dausset, George D. Snell
1979 - Allan M. Cormack, Godfrey N. Hounsfield
1978 - Werner Arber, Daniel Nathans, Hamilton O. Smith
1977 - Roger Guillemin, Andrew V. Schally, Rosalyn Yalow
1976 - Baruch S. Blumberg, D. Carleton Gajdusek
1975 - David Baltimore, Renato Dulbecco, Howard M. Temin
1974 - Albert Claude, Christian de Duve, George E. Palade
1973 - Karl von Frisch, Konrad Lorenz, Nikolaas Tinbergen
1972 - Gerald M. Edelman, Rodney R. Porter
1971 - Earl W. Sutherland, Jr.
1970 - Sir Bernard Katz, Ulf von Euler, Julius Axelrod
1969 - Max Delbrück, Alfred D. Hershey, Salvador E. Luria
1968 - Robert W. Holley, H. Gobind Khorana, Marshall W. Nirenberg
1967 - Ragnar Granit, Haldan K. Hartline, George Wald
1966 - Peyton Rous, Charles B. Huggins
1965 - François Jacob, André Lwoff, Jacques Monod
1964 - Konrad Bloch, Feodor Lynen
1963 - Sir John Eccles, Alan L. Hodgkin, Andrew F. Huxley
1962 - Francis Crick, James Watson, Maurice Wilkins
1961 - Georg von Békésy
1960 - Sir Frank Macfarlane Burnet, Peter Medawar
1959 - Severo Ochoa, Arthur Kornberg
1958 - George Beadle, Edward Tatum, Joshua Lederberg
1957 - Daniel Bovet
1956 - André F. Cournand, Werner Forssmann, Dickinson W. Richards
1955 - Hugo Theorell
1954 - John F. Enders, Thomas H. Weller, Frederick C. Robbins
1953 - Hans Krebs, Fritz Lipmann
1952 - Selman A. Waksman
1951 - Max Theiler
1950 - Edward C. Kendall, Tadeus Reichstein, Philip S. Hench
1949 - Walter Hess, Egas Moniz
1948 - Paul Müller
1947 - Carl Cori, Gerty Cori, Bernardo Houssay
1946 - Hermann J. Muller
1945 - Sir Alexander Fleming, Ernst B. Chain, Sir Howard Florey
1944 - Joseph Erlanger, Herbert S. Gasser
1943 - Henrik Dam, Edward A. Doisy
1942 - Çmim ishte me 1 / 3 e caktuara për Fondin kryesore dhe me 2 / 3 të Fondit Special të këtij seksioni
1941 - Çmim ishte me 1 / 3 e caktuara për Fondin kryesore dhe me 2 / 3 të Fondit Special të këtij seksioni
1940 - Çmim ishte me 1 / 3 e caktuara për Fondin kryesore dhe me 2 / 3 të Fondit Special të këtij seksioni
1939 - Gerhard Domagk
1938 - Corneille Heymans
1937 - Albert Szent-Györgyi
1936 - Sir Henry Dale, Otto Loewi
1935 - Hans Spemann
1934 - George H. Whipple, George R. Minot, William P. Murphy
1933 - Thomas H. Morgan
1932 - Sir Charles Sherrington, Edgar Adrian
1931 - Otto Warburg
1930 - Karl Landsteiner
1929 - Christiaan Eijkman, Sir Frederick Hopkins
1928 - Charles Nicolle
1927 - Julius Wagner-Jauregg
1926 - Johannes Fibiger
1925 - Çmim u akorduar për Fondin Special të këtij seksioni
1924 - Willem Einthoven
1923 - Frederick G. Banting, John Macleod
1922 - Archibald V. Hill, Otto Meyerhof
1921 - Çmim u akorduar për Fondin Special të këtij seksioni
1920 - August Krogh
1919 - Jules Bordet
1918 - Çmim u akorduar për Fondin Special të këtij seksioni
1917 - Çmim u akorduar për Fondin Special të këtij seksioni
1916 - Çmim u akorduar për Fondin Special të këtij seksioni
1915 - Çmim u akorduar për Fondin Special të këtij seksioni
1914 - Robert Bárány
1913 - Charles Richet
1912 - Alexis Carrel
1911 - Allvar Gullstrand
1910 - Albrecht Kossel
1909 - Theodor Kocher
1908 - Ilya Mechnikov, Paul Ehrlich
1907 - Alphonse Laveran
1906 - Camillo Golgi, Santiago Ramón y Cajal
1905 - Robert Koch
1904 - Ivan Pavlov
1903 - Niels Ryberg Finsen
1902 - Ronald Ross
1901 - Emil von Behring